GENEL ÖZELLİKLERİ
- 9 Nis 2017
- 1 dakikada okunur
Arap ve İran edebiyatlarının etkisiyle, medrese tahsillerinden geçmiş seçkinlerin oluşturduğu edebiyattır. Bu nedenle Yüksek Zümre Edebiyatı adıyla da anılır. Şairlerin şiirlerini divan adı verilen eserlerde bir araya getirmeleri dolayısıyla “Divan Edebiyatı” adını almıştır.
Dil, konu, biçim özellikleri yönünden Arap ve özellikle İran Edebiyatı’nın etkisindedir.
Edebiyatımızın yabancı etkilere en açık olduğu bölümüdür.
Eserlerin tamamı yazılıdır. Divan Edebiyatı’nda anonim ürün yoktur.
Düzyazı da kullanılmış olmakla birlikte nazım (şiir) daha yaygındır.
Müzikle ilgisi Halk Edebiyatı’na göre çok daha azdır.
Dindışı ve bireysel konular-temalar ön plandadır. Dini ve toplumsal konulara daha az yer verir.
İlk örnekleri 11. ve 12. yüzyıllarda kendini göstermiş ise de asıl başlangıcı 13. yüzyıldadır. 19.yüzyılın ikinci yarısına kadar devam etmiştir.
Aruz ölçüsü kullanılmıştır.
Ana nazım birimi beyittir. Dörtlükler de kullanılmıştır.
Arap ve İran edebiyatlarından aynen alınmış nazım biçimleri kullanılmıştır. Sadece şarkı ve tuyuğ Türk Divan şairlerince Divan şairlerince Divan şiirlerine dâhil edilmiştir.
Genellikle tam ve zengin kafiye tercih edilir. Ahenge önem verildiğinden rediflere de özellikle yer verilir.
Bütün güzelliğine değil, parça (beyit) güzelliğine önem verilir.
Dil ve anlatım süslü ve sanatlıdır. Mazmun adı verilen kalıplaşmış dolaylı (telmihli, eğretilemeli) söz kalıplarıyla, anlatım yapılır. [“Meh” (ay) dendiğinde “sevgilinin yüzü”nün, “servi” dendiğinde “boyu”nun “inci” dendiğinde “dişi”nin anlaşılması gibi.]
Yorumlar